Novogeront moet arbeidsmarkt redden

Een vastgeroeste negatieve beeldvorming over senioren blokkeert het denken van zowel bestuurders als ouderenorganisaties. Niet de kalenderleeftijd, maar de functionele leeftijd van mensen moet centraal staan. Verandering van beeldvorming is noodzakelijk voor een verandering van stijl van de samenleving èn om de arbeidsmarkt te redden. Dat was een belangrijke conclusie op het vijfde VVD Senioren Netwerkcongres op 10 september jl. in de Thorbeckezaal van de Tweede Kamer in Den Haag. Daar spraken zo'n 60 VVD'ers en enkele andere genodigden onder meer over de 'Novogeronten' en arbeidsmarktbeleid voor senioren.

Twee deskundige inleiders, prof. dr. Dick Sipsma, em. klinisch geriater, en mr. Sieto de Leeuw, Randstad Groep Nederland, zetten op heldere wijze de toon voor een interssante gedachtenwisseling. Niet de kwalen van ouderen stonden centraal, maar hoe de veranderslag te maken naar een positieve, nieuwe kijk op 'het goud van onze maatschappij'. Zo vond Sipsma onder meer dat de grootste verandering van binnenuit moet plaatsvinden. "Als een derde deel van de bevolking 60 jaar en ouder is, levert dat als zodanig een andere samenleving op. Rustiger, reflexiever, minder gedreven tegenover snel, vloeibaar, veranderlijk, inventief en ondernemend. Daar ligt een grote beleidsuitdaging: het vinden van een evenwicht tussen twee levensstijlen. Integreren en aanvullen luidt mijn advies, in plaats van scheiden en blokkeren."

Voor een andere belangrijke verandering kan de uitzendbranche zorgen, zo betoogde De Leeuw. "Als je naar de ontwikkeling van de bevolkingsopbouw van 2010 tot 2050 kijkt dan valt er maar een conclusie te trekken: senioren zijn broodnodig om de arbeidsmarkt te redden. We zullen dus nu al maatregelen moeten nemen om de arbeidsparticipatie omhoog te brengen. De uitzendbranche kan daarin een koploperrol spelen. Wij bieden per slot van rekening een laagdrempelige toegang tot arbeidsmarkt. Onze intermediaire rol kunnen we gebruiken voor beïnvloeding van de negatieve perceptie bij werkgevers, en onze arbeidsmarktkennis voor ‘van sector naar sector’-bemiddeling van ouderen."

Ook vond hij dat de sociale partners eindelijk eens aan de slag moeten gaan met alle adviezen die er liggen op het gebied van flexibilisering, bevordering scholingsdeelname of langer werken financieel aantrekkelijker en beter mogelijk maken.

 Blijf investeren in senioren, in de novogeront. Dat was de boodschap van de beide inleiders. Ouderen zijn trouw. Senioren hebben een ongelofelijke toegevoegde waarde, een duidelijke meerwaarde ten opzichte van jongere werknemers. Daar kunnen zowel werkgevers als de overheid van profiteren. Er zal een arbeidsmarkt moeten komen, gericht op omscholing en functieverandering, zodat mensen fit blijven voor de functie. De overheid moet daarnaast zorgen voor een activerende sociale zekerheid en uitvoering.

 Hoe de deelnemers aan het congres tegen deze en aanverwante onderwerpen aankeken, kwam aan bod in een drietal workshops over Arbeidsparticipatie, Patiëntenrechten en de Toekomst van de Zorgfinanciering.

Er was grote steun voor verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar, want dat verhoogt bijvoorbeeld ook de dekkingsgraad van de pensioenfondsen met 10%. Ten aanzien van de arbeidsmarkt werden een flexibel ontslagstelsel, het niet-verbindend verklaren van cao's en maatwerk in arbeidscontracten als oplossingen genoemd.

Wat de patiëntenrechten betreft was de algemene opvatting dat patiëntenorganisaties nu eindelijk eens door het ministerie gedwongen moeten om te gaan fuseren, waarbij de organisatievorm afgestemd moet worden op de belangen van de achterban. Het geld dat hiermee beschikbaar komt moet benut worden voor een realistische subsidiering van centrale- en regionale patiënten/cliëntenorganisaties onder het motto: centraal wat kan en decentraal wat moet!

Wensbeelden over hoe de toekomst van de zorg er idealiter zou moeten uitzien, waren er voldoende. Kernwoorden bleken: aanpasbaar, flexibel en zelfstandig. Hoe alle wensen te realiseren, maakte ook tal van ideeën los. Gaan we voor een verzekering of voorziening? Waar begint en eindigt de eigen verantwoordelijkheid? Het scheiden van wonen en zorg werd vaak genoemd, evenals het tegengaan van bureaucratie. Hiervoor reikten de deelnemers vele praktijkvoorbeelden aan. Kernpunten daarin waren kleinschaligheid van zorgvoorzieningen, de rol van de huisarts, meer zelf doen of verzekeren, welzijn als preventie en het hergebruik van WMO-voorzieningen.