Beschouwing VVD bij programmabegroting 2011

“Gisteren is geschiedenis. Morgen is een mysterie. Vandaag is een geschenk.”

Voorzitter, leden van de raad, geachte aanwezigen,

Dit citaat is van Eleanor Roosevelt, First Lady van de 32ste president van Amerika. Een president die bekend is geworden door zijn New Deal, een plan van aanpak voor de grote recessie. ‘Groeien door te snoeien’ zou Rutte zeggen, alleen bestond Roosevelt’s programma uit overheidscontrole en grote injecties, welke gefinancierd werden met forse belastingverhogingen. Beide streven echter wel het zelfde doel na: een sluitende begroting en uiteindelijk ook een sterke economische groei.
Maar wat de VVD fractie nog meer aanspreekt in deze gelijkenis is dat Roosevelt en Rutte beide optimisten zijn. Als je het citaat waar ik mee begon vertaalt naar het Engels, valt op dat het woord voor vandaag en voor cadeau hetzelfde is, namelijk ‘present’.

Voorzitter,

Waarom begin ik met deze introductie? Wij gaan als raad en college een spannende tijd tegemoet. Er zijn verschillende inzichten hoe we vooruit moeten komen. We kunnen lang spreken over de verschillende ideologieën die ons uiteen drijven, maar we kunnen ook zoeken naar die zaken die ons binden. Op die manier is deze coalitie tot stand gekomen. En dit is ook de koers voor de komende jaren, zoals beschreven staat in het collegeprogramma en de programmabegroting. Er wordt ingezet op de kracht van de samenwerking en de samenleving. En op kwaliteit verhogen en kosten besparen. Dit alles, is voor de VVD een groot goed.

De VVD staat voor ‘back to basic’, met extra aandacht voor wonen, werken en financiën.

Werken

Eindelijk wordt er werk gemaakt van werkgelegenheid. Wij verwachten veel van het terugdringen van de werkloosheid door een actief arbeidsmarkt- en re-integratiebeleid, waarin de gemeente samenwerkt met het bedrijfsleven om werkzoekenden aan een baan te helpen, te scholen of leerbanen aan te bieden. Maar nog meer gelooft de VVD in de kracht van de mensen zelf. Het gaat om kansen bieden, maar ook pakken. Met een vangnet, maar daarboven een prikkel dat werk moet lonen, wordt de uitdaging vergroot om actief te zijn in de arbeidsmarkt. Maar ook zijn we trots op de kansen die gecreëerd gaan worden voor ondernemers: het ondernemershuis en de bazaar worden opgepakt en de centrumfunctie wordt verstrekt.

Arbeidsmarkt thermometer

Tegelijkertijd is werkgelegenheid een groot risico. Mocht het onverhoopt niet lukken om deze ambitieuze doelstellingen te halen, dan zijn de gevolgen voor Meppel groot. Het college stelt voor een extra paragraaf toe toevoegen aan de begroting om inzicht te geven in de voortgang rondom duurzaamheid. Dit ondersteunt de VVD van harte, mede gezien het feit dat we dit onderwerp raadsbreed gaan oppakken in 2011. Maar gezien wat ik net schetste doen wij vandaag het voorstel om ook een extra paragraaf toe te voegen met betrekking op het onderwerp werkgelegenheid en re-integratie en de onderwerpen die hieraan annex zijn, zoals de het sociale vangnet. Wij zien een periodieke effectrapportage voor ons op de totale samenhang, de zogenoemde arbeidsmarkt thermometer. (motie)

Ontwikkelen sturingsinformatie

Het wordt tijd dat de raad echt gaat sturen. Zo willen wij inzicht hebben in het effect van het CJG. En hoe kunnen wij zonder criteria toetsen of het college invulling geeft aan de voorwaarden om de reiniging in eigen beheer te houden mits de doelstellingen voor duurzaamheid worden gehaald en efficiënter wordt gewerkt? En ook veiligheid is een voorbeeld: al jaren veel inzet op plannen, er wordt veel regionaal opgepakt en de kosten stijgen. Maar weegt dit alles op tegen de risico’s? Een meer fundamentele discussie is op zijn plaats. Maar hiervoor is op dit moment onvoldoende informatie beschikbaar. Kengetallen, indicatoren en maatschappelijke effecten ontbreken, zijn vaag of hebben geen directe relatie met elkaar. De VVD begrijpt dan ook niet dat het college het aantal doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoeken wil gaan terugbrengen. De VVD stelt de voor om de (personele) ruimte die hiermee vrijvalt in te gaan zetten voor het ontwikkelen van gerichte indicatoren en het benoemen en meten van de gewenste maatschappelijke effecten. (amendement)

Accommodaties

Ook het accommodatiebeleid kan niet veel langer blijven liggen. In bijna ieder programma worden afwijkingen gerapporteerd over accommodaties en vastgoed. De koers van de coalitie is helder. Meer geld voor activiteiten, minder naar stenen en tegelijkertijd meer multifunctioneel gebruik en de bezettingsgraad omhoog. Dit laatste is noodzakelijk om gebouwen exploitabel te houden. De VVD mist dit aspect echter in het collegeprogramma, maar gaat er vanuit dat dit wel uitgangspunt blijft. De uitdagingen zijn talrijk: de bibliotheek, CCM en CJG (te duur), de schouwburg, de Secretarie, De Schalle en de Jeugdherberg (afstoten), onderwijshuisvesting (Brede School al te klein), de werf (te groot) en sportaccommodaties (nieuwe hallen of slim combineren). Nu in de volle omvang problemen moeten worden opgelost, moet er meer out-of-the-box worden gedacht. De uitdaging is nog actueler nu het college aangeeft dat de taakstelling op het accommodatiebeleid nog niet is opgepakt, de taakstelling op subsidies is teruggedraaid en opnieuw wordt bezien en dat de taakstelling op cultuur, lees Ogterop, is vertraagd. Hoe langer wij als raad daarop moeten wachten, hoe hoger de verwachtingen worden.

Bedrijfsvoering

De dienstverlening van de gemeente is sterk bepalend voor de bedrijfsvoering. De ambitie ligt hoog. Dit college gaat voor een excellente dienstverlening. Met minder regels en bureaucratie, meer bereiken. De VVD onderschrijft dit natuurlijk van harte. Hoewel de VVD hierin graag nog verder wil gaan. Wordt de horecavergunning bijv. ook meerjarig? En zouden dit soort vergunningen niet kunnen worden omgezet in algemene regels? Voor veel medewerkers vergt deze ambitie een nieuwe manier van denken en doen. De voorgestelde verhoging van het opleidingsbudget is enorm, maar wel noodzakelijk. Maar de VVD gaat er wel vanuit dat dit binnen het kengetal bedrijfsvoering wordt opgevangen. Daarnaast zien wij ook de stijgende kosten op het terrein van elektronische dienstverlening. Welke efficiencyvoordelen worden hiermee behaald? En wordt dit ook een keer ingeboekt? De VVD is benieuwd of de andere fracties behalve de ambitie, ook zorgen hebben over deze stijgende kosten. Dit mede omdat de ervaring is dat dit soort projecten elders in het land regelmatig eindigen in een debacle. Tot slot op dit punt valt op dat het college bedrijfsvoering wel heel breed interpreteert op blz. 10. De VVD is benieuwd of het kengetal op blz. 115 dit allemaal afdekt.

Tot slot de financiën:

Het kabinet Balkenende heeft als afscheidscadeau nog een aantal forse bezuinigingen richting de gemeenten afgekondigd. Niet alleen is op de WMO gekort, ook op inburgering, re-integratie, de WSW en de bijstand. Het nieuwe kabinet heeft hier overheen nog een aantal bezuinigingen aangekondigd, zowel op het gemeentefonds alsook op doeluitkeringen. Meppel moet hier snel op inspelen. De VVD is van mening, gesteund door het coalitieakkoord, dat de bezuinigingspakket zich eerst en vooral moet toespitsen op die beleidsvelden die getroffen worden vanuit Den Haag of die als nieuwe taak op ons bord worden gelegd: de Jeugdzorg en de AWBZ. Het valt ons trouwens op dat er een half miljoen wordt onttrokken aan de algemene reserve. Als je dit meetelt wordt het saldo een stuk minder positief. Dit maakt de noodzaak tot bezuinigen alleen maar groter.

Bijzondere aandacht is nodig voor de risico’s van de gemeente. De VVD noemt hierbij o.a. NvL. Vooral de stagnatie in de woningmarkt, de enorme rentelast en de samenwerking met Woonconcept baren ons zorgen. Onze grote grondpositie maakt het noodzakelijk om kritisch te blijven. In dit kader onderschrijven wij het voornemen tot een taxatieprotocol, maar ook zien wij noodzaak tot het moderniseren van het treasurystatuut. De bankwereld is aan het veranderen, Meppel moet dit gezien haar posities volgen. Hoe kijkt het college hier tegen aan? Maar ook Reestmond is een risico. Door de wijzigingen in ondermeer de WSW en Wajong zal ook Reestmond haar beleid moeten aanpassen, om te voorkomen dat de gemeenten straks miljoenen extra moeten gaan betalen. Ook hier horen wij graag een reactie van het college. Voor wat betreft de waardering van de risico’s zien wij in het vervolg graag, in lijn van de burap, per programma de risico’s benoemd, inclusief kans maal effect. En in de paragraaf weerstandvermogen is de conclusie dat ons risico precies tussen het positieve en negatieve scenario in ligt voor ons te kort door de bocht. Wij gaan er vanuit dat dit volgende keer beter is onderbouwd. Tot slot vindt de VVD het vreemd dat er geen subsidieplafonds worden voorgesteld. Wanneer mogen wij dit wel verwachten?

Roosevelt koos voor belastingverhogingen, de VVD kiest hier duidelijk niet voor. Wij zijn er dan ook trots op dat dit college geen extra verhogingen heeft afgekondigd. Met het verhogen van belastingen, waar het uitgangspunt is ‘de gebruiker betaald’ heeft de VVD minder moeite. Uitgangspunt hierbij is kostendekkend. De VVD is kritisch op de uitgaven, maar een goede dienstverlening op het gebied van bijvoorbeeld parkeren heeft ook haar prijs. Als er sprake is van een juiste prijs/kwaliteitsverhouding durven wij dat wel uit te leggen.

Voorzitter,

Om af te sluiten nog een uitspraak van Eleanor Roosevelt: De toekomst behoort aan hen die geloven in de schoonheid van hun dromen. Het gaat om het durven en doen. Maar bovenal ziet de VVD alle ontwikkelingen als positieve kansen tegemoet. Ook snoeien, doet groeien.

Dank u wel.