Nieuwsbrief
Algemene beschouwingen VVD - Perspectiefnota 2011
Onderstaande tekst is uitgesproken tijdens de raadsvergadering van 29 en 30 juni j.l.
Voorzitter, leden van de raad, geachte aanwezigen,
Bezuinigen is een kunst.
Ik hoorde laatst een mooie beeldspraak die ik hier graag wil herhalen
Als je een vissenkom hebt met tien mooie vissen en je haalt er iedere keer een beetje water uit, dan liggen op het laatst die tien vissen, die ooit mooi rond zwommen, verpieterd op de bodem in een laagje water naar lucht te happen. Je zou er ook voor kunnen kiezen om niet alleen water weg te halen, maar ook een aantal vissen. Op die manier kunnen de resterende vissen blijven zwemmen en valt er nog te genieten van al dat moois.
Voorzitter,
Deze beeldspraak geeft precies aan hoe de VVD aankijkt tegen de opgave waar wij nu voor staan. Dit is een immens grote opgave. De verleiding is groot om te kiezen tussen de houthakker met de botte bijl' of voor de zachte heelmeester'. Maar Meppel verdient beter. Wie alles bij hetzelfde wil houden krijgt nooit de noodzakelijke verandering, zei Einstein. Bij bezuinigingen van deze grote is het lef nodig om buiten de vertrouwde paden te treden. Maar de keuzes die we maken moeten wel doordacht en goed overwogen zijn. Wij, als Gemeenteraad zijn gekozen om namens de Meppelers verantwoorde keuzes te maken. Dat is niet makkelijk, maar wel onze verantwoordelijkheid. Wie hier niet wil of durft te kiezen, hoort niet in deze zaal thuis. Het is geen keuze voor bezuinigen. Bezuinigen moet. De keuze is waarop en hoeveel.
Voor de VVD lijkt het ook makkelijk, wij zijn altijd al voor een kleine overheid met weinig kosten. Maar dat is te simpel. Ook wij worden aangesproken, op straat en door onze achterban.
Maar eerst en bovenal is het onze verantwoordelijkheid, als raad, als VVD fractie, en van mij als individueel raadslid om een sluitende begroting op te leveren. Een begroting waarin de inkomsten en uitgaven in balans zijn. Niet alleen op de korte termijn, maar juist ook op de langere termijn. En de VVD kiest er nadrukkelijk niet voor om de belastingen te verhogen. Niet alleen de gemeente heeft moeite haar begroting sluitend te krijgen; ook de mensen thuis worden geconfronteerd met minder inkomsten en hogere uitgaven. Juist nu moet de gemeente laten zien aan haar burgers te denken en hen niet met extra lastenverzwaringen te confronteren.
Voorzitter,
Het coalitieakkoord is ons uitgangspunt. Het geeft richting aan de bezuinigingsopdracht. Wij constateren dat het college met haar voorstellen in beginsel het coalitie akkoord prima heeft vertaald. Wij kunnen ons dan ook grotendeels vinden in de voorstellen die nu voorliggen.
Toch willen wij twee kanttekeningen maken:
Waar wij eerst nog spraken over een opdracht van ruim 3 miljoen, spreken we nu al over ruim 6 miljoen. Maar hoe hard is dit? Denk aan onzekerheden bij het bestuursakkoord, de CAO gemeenten, en de Wet Werken naar Vermogen. Tevens is een aantal dekkingsvoorstellen ook niet hard. Ik noem in dit kader alleen al de voorstellen over de verschillende gemeenschappelijke regelingen. Laat staan dat er al zicht is op het behalen van de oude resterende taakstelling van ruim een miljoen. Kortom, wat is onze opdracht en zijn deze voorstellen voldoende? Onzekerheid alom: wat wel zeker is dat er fors bezuinigd moet worden.
Er is geen andere keuze, dan keuzes te maken. Niets doen is geen optie.
De andere kanttekening is dat de raad unaniem het college de opdracht heeft gegeven om de maatschappelijke effecten in beeld te brengen. Hoewel het college, samen met het ambtelijk apparaat veel en goed werk heeft verzet (waarvoor dank) kunnen wij op een aantal punten de uitwerking nog niet overzien. Ook de door de raad georganiseerde hoorzittingen hebben wel de gevoelens van de verschillende betrokkenen zichtbaar gemaakt, maar bij ons is het gevoel blijven hangen dat hierin
nog best ruimte zit. Onder druk wordt alles vloeibaar. Door met elkaar mee te denken, kan er nog een hele slag gemaakt worden. Misschien is het heel wel mogelijk een aantal zaken in stand te houden, zonder dat dit de gemeente veel geld hoeft te kosten. Juist nu hebben wij de Meppelers nodig. Wij vragen u als partner. Niet voor niets is het motto van dit college "Samen vooruit door verbinding".
Komt de VVD dan nu terug op haar stelling, dat het gaat om te durven kiezen. Nee, maar wij willen goed afgewogen besluiten nemen en vooral ook de partners de kans geven om creatief mee te denken.
Voorzitter, nu concreet,
Nadrukkelijk denken wij hier aan het Zwembad en de scholen, waar het gaat om de bezuinigingen op het zwembad en het schoolzwemmen. Het zwembad wil meedenken, maar heeft de ruimte nodig om te ondernemen en het schoolzwemmen om de kinderen te laten kennismaken met het zwembad. Het onderwijs vindt al die extra reistijd kostbaar. Wat de VVD betreft krijgen jullie de kans om samen met een uitgewerkt voorstel te komen voor een win-win. Als dit slaagt, zijn wij bereidt om de totale bezuinigingsopdracht op het zwembad, schoolzwemmen en vervoer te beperken tot honderdduizend euro.
Waar het gaat om De Secretarie is het accommodatiebeleid leidend. Het is zeker niet onze bedoeling om deze instelling tot stoppen te dwingen. Uitgangspunt is: minder geld naar stenen en meer naar de activiteiten. Wij rekenen ook de onderwijshuisvesting tot deze discussie. Maar bovendien gaat er te veel geld naar een beperkt aantal instellingen, zoals de bibliotheek, de schouwburg en de Plataan. Zo legt de gemeente per kaartje van de schouwburg er € 25 bij. Dit vinden wij veel te veel. De oude taakstellingen moeten zeker worden gehaald, maar wat ons betreft nog mag er een extra offer worden gevraagd van de overige accommodaties.
Wij hebben tot op heden het college de ruimte gegeven om dit traject te doorlopen volgens haar eigen planning. Hoewel het juist de VVD is die het accommodatiebeleid heeft geïnitieerd. In april zou er helderheid komen over het begrip multifunctionaliteit; zouden de accommodaties in clusters worden ondergebracht: zouden criteria voor strategisch vastgoed worden geformuleerd en worden uitgewerkt; en zouden er criteria worden geformuleerd voor uniform tarieven- en subsidiebeleid. Hoe is stand van zaken, ligt het college op koers? De VVD begrijpt dat de marktsituatie niet meewerkt bij het afstoten van gebouwen. Maar wij willen meer betrokken worden bij dit traject en zeker ook meer het gevoel krijgen dat het daadwerkelijk en serieus wordt opgepakt. Als mensen ons nu aanspreken op de verhalen in de krant rondom de Plataan, willen wij dit ook kunnen uitleggen.
En er zijn meer dure instellingen. Uitgangspunt is dat rijksbezuinigingen een op een doorvertaald worden in onze begroting. Waarom doen wij dat met de overige wettelijke taken dan niet? Waarom legt de gemeente geld toe op het Centrum voor Jeugd en Gezin? Misschien is dit in de implementatiefase noodzakelijk. Maar zeker in het licht dat er meer taken naar de lokale overheden worden gedelegeerd, zoals de jeugdzorg, zou er op termijn meer efficiency winst behaald moeten kunnen worden. Wij vragen het college dan ook voor november te bezien of het CJG vanaf 2015 binnen de rijksmiddelen kan worden gefinancierd.
Maar ook de Stichting Welzijn kost veel geld. Doordat zij een beperkte opdracht hebben gekregen die zij zelf kon invullen, komt Stichting Welzijn er wat de VVD betreft goed van af. Binnen het welzijnwerk gaat jaarlijks bijna 2 miljoen om. Dat de Stichting nu een deel van haar opdracht doorschuift naar de Poele en de Plataan vindt de VVD te gemakkelijk. Wij willen dat Stichting Welzijn voor dat bedrag met een ander voorstel komt. En bovendien dat de raad, net als bij de rest van de WMO, meer zicht krijgt op de verschillende onderdelen, qua kosten en maatschappelijke effecten.
Een onjuiste redenering zien wij bij het voorstel van het college om de evenementen zwaarder te belasten. Aan de ene kant hebben de evenementen van de coalitie te horen gekregen dat wij ze zeer waarderen en dat er zelfs een extra impuls komt om Meppel bruisend te houden. Nu wordt een deel hiervan weer middels hogere kosten doorbelast. Dit voelt voor de VVD niet goed, een sigaar uit eigen doos. Wij spreken ons uit om dit voorstel terug te draaien en ook echt te kiezen voor een bruisend Meppel en een warm hart voor de evenementen.
Tot slot heeft de coalitie voorgesteld in haar akkoord om ook te kijken naar de secundaire arbeidsvoorwaarden van het personeel. Vooral als signaal naar de Meppelers die hard getroffen gaan worden. Het is goed dat de ambtelijke Organisatie laat zien ook haar steentje bij te dragen. Dat de ambtenaren twee keer per jaar een dag een uitje hebben, sportdag en MMM-dag, lijkt ons duidelijk te veel van het goede. Dit kost Meppel € 42.000, exclusief de ambtelijke uren. Grof berekend kost dit de gemeente ruim 2 fte, een ton. Voorstel is om dit terug te brengen tot maximaal 1 dag, wat een besparing oplevert van minimaal € 75.000 structureel. Wij vinden dat dit bovenop de taakstelling kan die nu wordt doorberekend aan de bedrijfsvoering.
Voorzitter, ter afronding,
Wij spreken vanavond over de perspectiefnota, de lange termijnagenda voor Meppel. Perspectief is vooruitzicht of vergezicht. Dit jaar wordt de discussie vanzelfsprekend sterk beïnvloed door de bezuinigingsopdracht waar wij nu voor staan. Maar ter afronding staat de VVD stil bij een meer strategische lange termijn visie. Het is juist verstandig anticyclisch te denken. In tijde van krapte moet er juist worden geïnvesteerd. Niet alleen financieel, maar ook in het denken. Er komt de komende jaren veel op ons af: nieuwe taken, de veranderende bevolkingssamenstelling, de vergrijzing gaat hard optreden, en mogelijk staat er binnenkort wel weer een herindeling op stapel.
Dit heeft grote gevolgen voor de woningmarkt, de arbeidsmarkt en ons voorzieningenniveau. En laten wij hopen met onze plannen voor Nieuwveense Landen dat Meppel nog wel blijft groeien.
Wij komen binnenkort te spreken over een oriëntatie op onze positie ten opzichte van onze omgeving. Dit heeft elementen in zich qua cultuur, economie, wonen en werken, maar ook bijvoorbeeld de veiligheidsregio. De VVD wil deze discussie zo open mogelijk in gaan. De raad moet een strategische keuze maken om de uitdagingen van de toekomst het hoofd te bieden. Wij moeten ons daarbij niet laten leiden door historische en huidige kaders, maar meer denken aan wat het beste voor Meppel is en wat het beste bij ons past in de toekomst. Voelen wij ons Drent, heeft Assen ons voldoende in het vizier of is Zwolle een meer natuurlijke partner. Ter voorbereiding op deze discussie heeft de VVD een opdracht gegeven aan een onafhankelijk onderzoeksbureau om in beeld te brengen of het staatsrechtelijk mogelijk is om ons van Drenthe af te scheiden en bij Overijssel aan te haken. Zo ja, welke stappen moeten gezet worden en welke voor- en nadelen horen hierbij? De resultaten verwachten wij eind september. Het gaat de VVD er om alle opties af te kunnen wegen. En de meest strategische partners voor de toekomst te vinden.
Voorzitter,
Ik begon met de vissen in de kom. De vraag is gaan we voor een paar goudvissen of die tien laat ik voor de kenners zeggen, schelle possen.
